Маршрут «Ущелье Морова»

  • Точка отправления: Выставочный центр Орхеюл Векь, с. Бутучень
  • Конечная точка: Выставочный центр Орхеюл Векь, с. Бутучень
  • Длина маршрута: 15 км
  • Время прохождения: ~6 часов, шагом
  • Уровень сложности: средний
  • Места отдыха: гостевые дома в с. Бутучень и Моровая, а также в любом месте на маршруте

КУЛЬТУРНО-ПРИРОДНЫЙ ЗАПОВЕДНИК ОРХЕЮЛ ВЕКЬ

Заповедник Орхеюл Векь представляет собой культурно-природный объект национального значения. Он расположен в центральной части Республики Молдова, в ущелье реки Реут. Занимает общую площадь 11064,56 га, из которых 4978,99 га являются центром Заповедника.

  • Заповедник соответствует категории IV Международного союза охраны природы (МСОП).
  • Благодаря своей уникальности археологический ландшафт Орхейул Векь включен в Предварительный список объектов всемирного наследия ЮНЕСКО.
  • Заповедник является частью Национального парка Орхей.
  • Заповедник является местом обитания для более 100 видов птиц (1/3 от общего числа видов, которые можно встретить на всей территории Республики Молдова).

Важная информация

  • Маршрут расположен между населенными пунктами Бутучень и Моровая. Рекомендуется для пеших и велосипедных прогулок вдоль правого берега реки Реут (вдоль скал Мыса Пештера, ущелья Хучишка, ущелья Рыпосу, ущелья Куликэука) через село и Мыс Бутучень, село Морова и ущелье Морова.
  • Маршрут пролегает по проселочным дорогам и необустроенным тропам (риск поскользнуться на каменистых участках). В ущелье Морова часто тропы зарастают зелеьню.
  • Этот маршрут подвергается воздействию солнца летом, особенно на его вершине, на мысе, где мало тенистых мест. По этой причине вам просто необходимо правильно экипировать себя: солнцезащитные очки, шляпа или кепка, крем с высоким уровнем защиты и зонт на всякий случай.
  • Общественный транспорт доступен из села Требужень, Фурчень и Пьятра в Кишинэу и Орхей. Более подробную информацию можно найти на autogara.md

Туристические достопримечательности

  • Скальный комплекс Скит пыркэлаба Албу-Машкэуць. Доступ запрещен. Обзор снаружи.
  • Скальный комплекс Пештериле Чукулуй. Доступ запрещен. Обзор снаружи.
  • Археологические раскопки: плуростратиграфические археологические раскопки Требужень Валя Цигэнчий, Машкэуць – Пояна Чукулуй (работы приостановлены).
  • Монастырь Успения Божьей Матери: скальная церковь (1904) и скальный комплекс с церковью в скале и монашескими кельями (XVI век). Доступно для посещения.
  • Археологический комплекс Бутучень: поселение IX-II в.в. до н.э., фортифицированный центр трако-гето-дакской культуры. Работы приостановлены
  • Традиционный молдавский дом, XIX-XX в.в., часть Выставочного центра заповедника Орхеюл Векь. Доступно для посещения по входным билетам. Оплата производится в главном здании Выставочного центра. Стоимость 10 лей / чел.

Легенда

Туристический объект
Бельведер
Музей, Усадьба
Церковь, Монастырь
Скальный монастырь
Агропансионат
Источник
Парковка
Информационный пункт

КАКИХ ПТИЦ МЫ МОЖЕМ УВИДЕТЬ?

На протяжении всего маршрута у нас есть возможность понаблюдать за птицами, обитающими в зоне скал, лугов, водных и сельскохозяйственных сред обитания. Благодаря наличию лесных полос можно наблюдать виды птиц, распространенные в лесной среде обитания.

Вблизи гротов и возвышенностей скал мыса Бутучень и Пештера, ущелий Морова, хучишка, куликэука (скалистая среда обитания) встречаются:

Șorecar mare

Buteo rufinus

Este o specie caracteristică zonelor deschise, aride, stepice şi terenurilor agricole abandonate. Este oaspete de vară, putând fi văzut în perioada aprilie octombrie.

bird-image

Corb

Corvus corax

Cuibărește în habitate de păduri de foioase sau de conifere, dar se hrănește în majoritatea tipurilor de habitate: pajiști, terenuri agricole, văi, lunci, etc. Este o specie sedentară, putând fi văzută întregul an.

bird-image

Pietrar sur

Oenanthe oenanthe

Specia preferă habitatele stâncoase, dar cuibărește și în ravene argiloase, șantiere sau construcții în ruine. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada aprilie-octombrie.

bird-image

Prigorie

Merops apiaster

Ocupă preponderent pantele lutoase însorite, ravenele argiloase și nisipoase, iar uneori și malurile abrupte ale lacurilor/râurilor. Specia este oaspete de vară, putând fi văzută în perioada mai-septembrie.

bird-image

Cucuvea

Athene noctua

Des întâlnită în habitatul stâncos, ocupând grotele și găurile pentru a cuibări. Poate fi întâlnită și în localități, unde ocupă podurile caselor părăsite. Este o specie sedentară, putând fi văzută întregul an.

bird-image

На местности между рекой Реут и скалами мыса Требужень, (луговая среда обитания) встречаются:

Șorecar comun

Buteo buteo

Poate fi întâlnit în păduri de câmpie, deal sau stâncărie, mărginite de pajiști sau terenuri agricole unde poate vâna. În general, este o specie sedentară, putând fi văzută pe parcursul întregului an, însă unii indivizi pot migra parțial în alte regiuni.

bird-image

Sticlete

Carduelis carduelis

Specia este întâlnită în parcuri, livezi, grădini, perdele forestiere, aflate de obicei în habitate deschise. Este sedentară, putând fi văzută pe parcursul întregului an. 

bird-image

Cuc

Cuculus canorus

Poate fi întâlnit într-o varietate mare de habitate, inclusiv păduri, terenuri agricole, stuf și zone umede, pajiști, lunci, etc. Este oaspete de vară, putând fi văzut în lunile aprilie-iulie.

bird-image

Fâsă de câmp

Anthus campestris

Este caracteristică zonelor deschise și aride, nisipoase cu vegetație joasă. Apare și în zone artificiale, cum sunt carierele și alteori sunt alese teritorii cu tufișuri și copaci. Este oaspete de vară, fiind prezent la noi în perioada aprilie-septembrie.

bird-image

Codobatură albă

Motacilla alba

Preferă habitatele situate în apropierea unor ape, fiind întâlnită de asemenea și în parcuri, grădini și terenuri agricole, ajungând chiar și în zonele urbane și rurale. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada martie-octombrie.

bird-image

Presură galbenă

Emberiza citrinella

Cuibărește în ținuturile împădurite de șes și de deal, dar poate fi întâlnită și în terenurile agricole sau luncile râurilor. Întrucât unele stoluri pot migra parțial, specia poate fi văzută la noi pe parcursul întregului an.

bird-image

Silvie mică

Sylvia curruca

Preferă marginea pădurilor, sau parcurile cu subarboret bogat, unde își ascunde cuibul. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada aprilie-octombrie.

bird-image

На реке Реут и ее берегах (водная среда обитания) встречаются:

Pescăraș albastru

Alcedo atthis

Specia este caracteristică zonelor umede reprezentate de râuri, canale, lacuri cu apă dulce. Este oaspete de vară, putând fi observată în perioada martie-noiembrie. 

bird-image

Stârc cenușiu

Ardea cinerea

Preferă habitatele umede, lacuri, mlaștini, bălți, râuri. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada mai-octombrie.

bird-image

Găinușă de baltă

Gallinula chloropus

Este o specie întâlnită în majoritatea habitatelor acvatice: lacuri, bălți, mlaștini sau râuri cu curgere lentă. Este oaspete de vară, putând fi observată în perioada martie-noiembrie.

bird-image

Egretă mică

Egretta garzetta

Poate fi întâlnită în habitatele acvatice și semiacvatice, în special lacuri, bălți, mlaștini, râuri sau terenuri inundate. Este oaspete de vară, putând fi observată în perioada martie-noiembrie.

bird-image

В лесополосе на берегу реки Реут (лесная среда обитания) встречаются:

Ciocănitoare de grădini

Dendrocopos syriacus

Specie obișnuită pentru păduri, parcuri, grădini, pâlcuri de copaci. Este sedentară, putând fi observată întregul an.

bird-image

Pițigoi mare

Parus major

este o specie foarte întâlnită în parcuri, păduri, perdele forestiere, pâlcuri de copaci, tufișuri sau chiar copaci izolați. Poate fi întâlnită în orașe, sate, câmpii, luncile râurilor, etc. Este sedentară, putând fi văzută întregul an.

bird-image

Grangure

Oriolus oriolus

Preferă pădurile, dar poate fi văzut și în parcuri sau perdele forestiere. Este oaspete de vară, fiind prezent la noi în perioada aprilie-octombrie.

bird-image

Turturică

Streptopelia turtur

Preferă pădurile și fâșiile forestiere, uneori mărginite de terenuri agricole sau câmpii. Specia este oaspete de vară, putând fi observată în perioada aprilie-septembrie.

bird-image

Privighetoare de zăvoi

Luscinia luscinia

Se instalează în pădurile cu mult subarboret sau în parcuri, în general în ţinuturi joase. Specia este oaspete de vară, putând fi observată în perioada aprilie-septembrie.

bird-image

Ghionoaie sură

Picus canus

Se întâlnește în zonele împădurite cu foioase şi de amestec şi pădurile din preajma râurilor şi lacurilor. Este o specie comună în parcurile din sate și orașe. Specia este sedentară, putând fi văzută întregul an.

bird-image

Mierlă

Turdus merula

Este o specie comună pentru păduri și parcuri, în special în afara localităților urbane. Este sedentară, putând fi observată întregul an.

bird-image

В садах, сельскохозяйственных угодьях, огородах и населенных пунктах (сельскохозяйственная среда обитания) встречаются:

Prepeliță

Coturnix coturnix

Este o specie caracteristică zonelor deschise, luncilor cu iarbă înaltă. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada aprilie-octombrie.

bird-image

Ciocîrlie

Alauda arvensis

Preferă habitatele de stepă și câmpie cu vegetație ierboasă abundentă. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada aprilie-octombrie.

bird-image

Graur

Sturnus vulgaris

Este o specie întâlnită în foarte multe habitate: localități, parcuri, păduri, zone deschise cu pâlcuri de copaci, luncile râurilor sau stâncărie. În general, este o specie migratoare parțial, căci unele stoluri se pot deplasa în alte regiuni pentru a se hrăni în timp ce altele rămân pe timpul iernii la noi.

bird-image

Coțofană

Pica pica

Se întâlnește în special în regiunile de șes și dealuri, într-o mare varietate de regiuni deschise, luminoase, mai ales în cele cu copaci răzleți, pășuni, tufișuri, pâlcuri de copaci sau la liziera pădurilor. În habitatele antropice preferă terenurile agricole mixte, pajiștile aflate în apropierea apelor, parcurile și grădinile, cu garduri vii și grupuri mici de copaci. Este o specie sedentară, putând fi văzută pe parcursul întregului an.

bird-image

Pupăză

Upupa epops

Preferă habitatele de câmpie, cu elemente de stâncărie sau ravene/pante unde își poate face cuib. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada aprilie-octombrie. 

bird-image

Presură sură

Emberiza calandra

Este o pasăre comună în regiunile deschise, de câmpie și de deal. În general, este o specie sedentară, putând fi văzută pe parcursul întregului an, însă unele stoluri pot migra parțial în alte regiuni.

bird-image

Codobatură galbenă

Motacilla flava

Preferă habitatele umede, cu vegetație joasă, cum sunt pășunile, fânațele, terenurile agricole și mlaștinile stufizate. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada aprilie-octombrie.

bird-image

Vrabie de câmp

Passer montanus

Ocupă majoritatea habitatelor, în special cele deschise: terenuri agricole, lunci, pășuni, grădini, chiar și localitățile rurale/urbane. Este o specie sedentară, putând fi văzută pe parcursul întregului an.

bird-image

Vrabie de casă

Passer domesticus

Preferă habitatele antropice, de obicei localități rurale și urbane, dar și construcții izolate. Este o specie sedentară, putând fi văzută pe parcursul întregului an.

bird-image

Rândunică

Hirundo rustica

Preferă în mod deosebit habitatele antropice, adică orașele și satele. Poate fi întâlnită și în preajma construcțiilor izolate. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada martie-octombrie.

bird-image

Lăstun de casă

Delichon urbica

Preferă habitatele antropice, preponderent localitățile rurale. Este oaspete de vară, putând fi observat în perioada aprilie-octombrie.

bird-image

Guguștiuc

Streptopelia decaocto

Este o specie întâlnită în perimetrul localităților rurale. Este o specie sedentară, putând fi văzută pe parcursul întregului an.

bird-image

РЕКОМЕНДАЦИИ

Если вы хотите проследовать по этому маршруту, необходимо правильно экипироваться в любое время года:

  • Кепка, шляпа или бандана, в жаркий период года.
  • Шапка в холодное время года.
  • Перчатки, в холодное время года.
  • Широкая и удобная одежда. Желательно одеваться в несколько слоев: рубашка, водолазка, блузка, свитер, жилетка, ветровка, куртка в зависимости от сезона. Длинные штаны для походов (тропа на левом берегу реки Реут может быть покрыта растительностью).
  • Водонепроницаемая одежда.
  • Полевая обувь (походные ботинки или сандалии, в зависимости от сезона).
  • Рюкзак.
  • Питьевая вода.
  • Солнцезащитные очки.
  • Солнцезащитный крем, в жаркий период года.

Оборудование

  • Бинокль. Заповедник Орхеюл Векь, а также пансионаты для туристов в селах Бутучень и Требужень располагают биноклями, которые могут сдать вам в аренду. За более подробной информацией обращайтесь к администрации.
  • Подзорная труба
  • Велосипед. Пансионаты для туристов в селах Бутучень и Требужень располагают велосипедами, которые могут сдать вам в аренду. За более подробной информацией обращайтесь к администрации.


ВНИМАНИЕ

Занимаясь бёрдвотчингом, необходимо придерживаться нескольких правил:

Эти правила лежат в основе бёрдвотчинга и предназначены как для начинающих, так и для опытных бёрдвотчеров. Соблюдать данный свод правил означает, в первую очередь, бережливо и уважительно относиться к природе, дикому миру и правам других живых существ. Мы гарантируем вам, что применяя эти правила, вы сможете добиться определённых успехов в бёрдвотчинге!

  1. Безопасность диких птиц является приоритетом, поэтому при встрече с ними мы должны вести себя таким образом, чтобы ни в коем случае не напугать их и не навредить им:
    • не преследовать их
    • не подходить слишком близко к ним или к месту, где они отдыхают
    • не задерживаться слишком долго у гнезд и никоим образом не тревожить птиц, которые высиживают яйца или имеют маленьких птенцов
    • не слушать громко музыку
    • не шуметь и не кричать
    • не делать жестов, отгоняющих птиц
    • не пытаться поймать их, чтобы сфотографировать или поближе их рассмотреть
  2. Место обитания – это дом диких животных, поэтому мы не должны разрушать и загрязнять место, где мы наблюдаем за птицами. Строго запрещено:
    • мусорить на дороге
    • обрезать деревья
    • передвигать камни
    • присваивать себе тот или иной предмет в качестве «сувенира»
    • курить и употреблять алкоголя
    • любое другое поведение, которое может навредить месту обитания птиц после нашего визита
  3. Мы уважаем право на частную жизнь и собственность местных жителей, поэтому мы не подглядываем за людьми в их дворах или домах в бинокль, мы не отклоняемся от обозначенного маршрута и фокусируемся только на тех аспектах, которые нас интересуют.